![](https://www.iapopsi.gr/wp-content/uploads/2017/05/mnhmonio_09_05_17_slide.jpg)
«Τσεκούρι» χωρίς έλεος στο μνημόνιο… No4
«Μαχαίρι» χωρίς έλεος πέφτει σε συντάξεις, φοροαπαλλαγές, επιδόματα, δαπάνες του Δημοσίου, ενώ προβλέπονται αυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές στο τελικό κείμενο του –τετάρτου- Μνημονίου που έρχεται προς ψήφιση στη Βουλή τις επόμενες ημέρες. Επίσης για να εξασφαλιστούν τα πλεονάσματα της τάξης του 3,5% προβλέπονται ως και περικοπές στα επιδόματα ανεργίας.
Στις 53 σελίδες του προσχεδίου περιλαμβάνονται τα μέτρα και οι μεταρρυθμίσεις που θα πρέπει να εφαρμόσει η ελληνική κυβέρνηση, αναφέρει η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt που δημοσίευσε αρχικά μέρος του νέου μνημονίου.
Πιο συγκεκριμένα, μείωση δημοσίων δαπανών κατά 189 εκατ. ευρώ το 2018, «ψαλίδι» 1,5 εκατ. στο επίδομα ανεργίας, «χέρι» στα ειδικά μισθολόγια, «τσεκούρι» στις συντάξεις και νέο κύμα φόρων σε μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες και συνταξιούχους προβλέπει το μνημόνιο… No4, το οποίο φέρει την υπογραφή του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου.
Το κείμενο με το οποίο «κλείδωσε» η τεχνική συμφωνία της 3ης Μαΐου αριθμεί 53 σελίδες και αποτελεί draft (προσχέδιο) της προκαταρκτικής συμφωνίας της ελληνικής κυβέρνησης με τους θεσμούς. Το «Συμπληρωματικό Μνημόνιο Κατανόησης» (Supplemental Memorandum of Understanding) περιλαμβάνει μεταξύ άλλων πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% για τα επόμενα 5 χρόνια τουλάχιστον και χωρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες, στους οποίους εδράζονται τα προαπαιτούμενα μέτρα που πρέπει να φέρει η κυβέρνηση στη Βουλή έως τις 18 Μαΐου.
Οι τέσσερις πυλώνες
Ειδικότερα, οι τέσσερις πυλώνες προς μεταρρύθμιση είναι οι ακόλουθοι:
1.Αποκατάσταση της βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών της χώρας
2.Προστασία της οικονομικής βιωσιμότητας
3.Ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και επενδύσεις
4.Σύγχρονο κράτος και δημόσια διοίκηση
Μεταξύ άλλων, αναφέρεται:
Στο draft αναγνωρίζεται πως το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα του 2016, το οποίο «ξέφυγε» από τις προβλέψεις, οφείλεται κατά βάση στην αύξηση των εσόδων και τη δραστική μείωση των δαπανών (μέσω στάσης πληρωμών του Δημοσίου). Παράλληλα, διευκρινίζεται πως οι σημαντικότεροι πόροι εσόδων προέρχονται από την ενιαία φορολογία, τον ΦΠΑ, αλλά και από έτερους νέους φόρους, ενώ η μείωση στο κομμάτι των δαπανών προέρχεται κυρίως από τις χαμηλές κρατικές επενδύσεις και την πτώση στη μέση κατανάλωση.
Όσον αφορά στα πρωτογενή πλεονάσματα πριν από το 2019, αυτά διαμορφώνονται (βάσει συμφωνίας του Αυγούστου του 2015) σε 1,75% για το 2017 και 3,5% για το 2018, το οποίο και πρέπει να διατηρηθεί έως το 2021. Την ίδια στιγμή, υπολογίζεται δημοσιονομικό κενό της τάξεως του 0,3% του ΑΕΠ έως το 2018, εφόσον όλα τα μέτρα έχουν εφαρμοστεί έγκαιρα και έχουν αποδώσει τα αναμενόμενα.
Βασική λεπτομέρεια: το νέο κύμα μέτρων που οδήγησε στην επίτευξη της τεχνικής συμφωνίας αφορά στα χρόνια μετά το 2018 και την ολοκλήρωση του τρίτου μνημονίου και ΔΕΝ ΣΥΝΟΔΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΡΟΣΘΕΤΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ. Ήτοι, υπάρχει η ελπίδα πως η ελληνική οικονομία θα ανακάμψει, οι μεταρρυθμίσεις θα φέρουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα και η χώρα θα μπορέσει να βρει χρηματοδότηση μέσω της εξόδου της στις αγορές.
Bασικά σημεία του Συμπληρωματικού Μνημονίου:
Έκπτωση φόρου/έμμεσο αφορολόγητο
Από την προκαταρκτική συμφωνία προκύπτει ότι η έκπτωση φόρου ή διαφορετικά το έμμεσο αφορολόγητο διαμορφώνεται ως εξής:
σε 1.250 ευρώ από 1.900 ευρώ σήμερα για φορολογουμένους χωρίς παιδιά
μειώνεται στα 5.682 ευρώ από 8.636 ευρώ σήμερα
σε 1.300 ευρώ από 1.950 ευρώ για όσους έχουν ένα παιδί, με το αφορολόγητο όριο να διαμορφώνεται στα 5.910 από 8.864 ευρώ σήμερα
σε 1.350 ευρώ από 2.000 ευρώ για όσους έχουν δύο παιδιά, με το αφορολόγητο να περιορίζεται στα 6.136 από 9.090 ευρώ
σε 1.450 ευρώ από 2.100 για τους φορολογουμένους με τρία ή περισσότερα παιδιά, για τους οποίους το έμμεσο αφορολόγητο προσγειώνεται στα 6.591 ευρώ από 9.545 που ανέρχεται σήμερα.
Ελεύθεροι επαγγελματίες – Εισφορές
Στο SMoU διευκρινίζεται το πόσο βαθιά θα βάλουν το χέρι στην τσέπη οι ελεύθεροι επαγγελματίες προκειμένου να καλύψουν τις ασφαλιστικές εισφορές τους.
Ειδικότερα, η κυβέρνηση καλείται με prior action να αναπροσαρμόσει τον συνταξιοδοτικό νόμο, ώστε από 1/1/2018 η βάση υπολογισμού προσφορών να οριστεί ως τα ακαθάριστα έσοδα προ των ασφαλιστικών εισφορών του προηγούμενου έτους. Προσωρινά, η βάση αυτή υπολογισμού θα είναι μειωμένη κατά 15% μόνο για το 2018, χωρίς πρόβλεψη εκπτώσεων για το χρονικό διάστημα από το 2019 και μετά.
Με άλλα λόγια, οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα φορολογούνται επί του ακαθάριστου εισοδήματός τους -χωρίς να αφαιρεθούν οι ασφαλιστικές εισφορές της προηγούμενης χρονιάς.
Τι θα γίνει με τις συντάξεις
Σε ό,τι αφορά στις συντάξεις, αναμένονται μειώσεις έως και 18% τόσο στις κύριες όσο και στις επικουρικές από το 2019, καθώς βάσει της συμφωνίας οι κύριες συντάξεις θα επανυπολογιστούν και όπου υπάρχουν προσωπικές διαφορές, αυτές θα κοπούν σε ποσοστό ώστε το σύνολο της κύριας σύνταξης να μη μειωθεί πάνω από 18%.
Αντίστοιχη διαδικασία θα ακολουθηθεί και στις προσωπικές διαφορές των επικουρικών συντάξεων, για τις οποίες άλλωστε ο επανυπολογισμός έχει ολοκληρωθεί από το καλοκαίρι του 2016.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, η μεσοσταθμική μείωση των κύριων συντάξεων θα είναι στο 9%.
Η παρέμβαση στις επικουρικές συντάξεις κρίθηκε αναγκαία, ώστε να μπορέσει να επιβληθεί το «δίχτυ προστασίας» του 18% στις κύριες συντάξεις.
Στο εργασιακό μέτωπο συμφωνήθηκε η κατάργηση της προέγκρισης για τις ομαδικές απολύσεις (το όριο παραμένει στο 5%), ενώ μετά τη λήξη του προγράμματος την 1η Σεπτεμβρίου 2018 θα επανέλθουν εν μέρει οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και συγκεκριμένα η αρχή της ευνοϊκής ρύθμισης και η επεκτασιμότητα των συμβάσεων.
Οι περικοπές θα εφαρμοστούν ως εξής:
Από 1.1.2019 περικόπτεται η προσωπική διαφορά στις κύριες συντάξεις ως 18% καθώς και μέρος των επικουρικών, αν δεν συμπληρώνεται το απαιτούμενο ποσό περικοπής. Η μέση μείωση της σύνταξης θα είναι 9% σε κύριες και επικουρικές. Το μέτρο θα θίξει περισσότερους από 1 εκατομμύριο συνταξιούχους που παίρνουν σύνταξη πάνω από 700 ευρώ. Οι απώλειες θα αρχίζουν από λίγα ευρώ ως και πάνω από 300 ευρώ τον μήνα. Η συνολική μείωση της σύνταξης δεν θα πρέπει να ξεπερνάει το 18%. Άρα, χάνονται μία ως δύο συντάξεις τον χρόνο.
Από 1.1.2020 (ή από 1.1.2019, αν δεν πιαστεί ο στόχος του πλεονάσματος) επιβάλλεται η μείωση του αφορολόγητου από 8.636 στα 5.681 ευρώ που θα φέρει επιβάρυνση από 650 ευρώ ακόμη και για τους φτωχότερους. Έτσι, όσοι παίρνουν σύνταξη πάνω από 474 ευρώ τον μήνα δεν θα καλύπτονται από το αφορολόγητο. Για παράδειγμα, ένας συνταξιούχος που λαμβάνει 720 ευρώ τον μήνα και μέχρι τώρα δεν πλήρωνε φόρο θα κληθεί να πληρώσει πάνω από 600 ευρώ.
Ειδικά μισθολόγια
Στο κείμενο του Συμπληρωματικού Μνημονίου της Ευρωπαϊκής πλευράς (SMoU) στη σελίδα 48 αναφέρεται ότι η κυβέρνηση «θα εγκρίνει», ως προαπαιτούμενη ενέργεια (prior action), «νομοθεσία για να ολοκληρώσει τον εξορθολογισμό των ειδικών μισθολογίων, ακολουθώντας την ίδια μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε για το ενιαίο μισθολόγιο». Όπου «εξορθολογισμός» στη γλώσσα του μνημονίου σημαίνει περικοπή, η οποία αφορά δικαστικούς, γιατρούς του ΕΣΥ και πανεπιστημιακούς, αλλά το κείμενο «φωτογραφίζει» κυρίως τους στρατιωτικούς και τους υπόλοιπους ενστόλους (λιμενικούς, σώματα ασφαλείας κ.ά.).
Στη σελίδα 4 αναφέρεται, επίσης, ότι η κυβέρνηση θα πρέπει ως prior action να νομοθετήσει τον «εξορθολογισμό (σ.σ.: δηλαδή το κόψιμο) ορισμένων επιδομάτων στον στρατιωτικό τομέα, με απόδοση 7 εκατομμυρίων ευρώ το 2018».
Σε αυτά θα πρέπει οπωσδήποτε να συμπεριλαμβάνονται:
- «Τα κριτήρια επιλεξιμότητας και ο τρόπος υπολογισμού για τα επιδόματα των επικίνδυνων λειτουργιών (dangerous operations allowances)». Αφορά στο επίδομα επικινδυνότητας που λαμβάνουν τα στελέχη των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων.
- «Ο εξορθολογισμός του επιδόματος που καταβάλλεται για την υπηρεσία στο εξωτερικό μέσω της μείωσης των θέσεων και της διάρκειας των τοποθετήσεων στο εξωτερικό». Αυτή η διάταξη αφορά τους αξιωματικούς που υπηρετούν εκτός Ελλάδας.
Στην ίδια σελίδα γίνεται λόγος για «τον εξορθολογισμό των κινήτρων απόδοσης στο Μισθολόγιο του Δημοσίου κατά 33 εκατ. ευρώ». Στο πλαίσιο αυτό, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους προχωράει εδώ και λίγα 24ωρα τη λίστα των επιδομάτων που θα περικοπούν στο πλαίσιο της κατάρτισης των προαπαιτούμενων. Οι γνώστες του κειμένου λένε ότι αφορά σε επιδόματα και αμοιβές 180.000 δημοσίων υπαλλήλων που αμείβονται με ειδικά μισθολόγια.
Συλλογικές συμβάσεις
Σε ό,τι αφορά στις συλλογικές συμβάσεις, το μνημόνιο προβλέπει προ-νομοθέτηση που θα εξασφαλίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις στις συλλογικές συμβάσεις του 2011 θα παραμείνουν σε ισχύ μέχρι το τέλος του προγράμματος του ESM.
Για ομαδικές απολύσεις
Το προσχέδιο αναφέρει την τροποποίηση της νομοθεσίας περί ομαδικών απολύσεων, προκειμένου να αντικατασταθεί το ισχύον πλαίσιο διοικητικής έγκρισης με μία διαδικασία κοινοποίησης των εργαζομένων, με μέγιστη διάρκεια τριών μηνών.
Στο προσχέδιο προβλέπεται ότι οι απεργίες και οι κινητοποιήσεις των εργαζομένων θα… συνδέονται με τις δικαστικές αίθουσες.
Συμμόρφωση στις ευρωπαϊκές αποφάσεις για τον λιγνίτη
Επιπλέον, οι ελληνικές Αρχές δεσμεύονται να προτείνουν τυπικά διαρθρωτικά μέτρα με στόχο τη συμμόρφωση της Ελλάδας στον τομέα της ενέργειας με τις πρόσφατες αποφάσεις των ευρωπαϊκών δικαστηρίων για τον λιγνίτη.
Οι Αρχές θα πρέπει να ολοκληρώσουν την πώληση και θα αρχίσουν να παραδίδουν το 8% του συνολικού όγκου ηλεκτρικής ενέργειας στο διασυνδεδεμένο σύστημα.