![](https://www.iapopsi.gr/wp-content/uploads/2017/08/exodikastika_04_08_17_slide.jpg)
Οδηγίες προς υπερχρεωμένους ναυτιλομένους
Εδώ και δύο 24ωρα αυτό που περίμενε εναγωνίως η αγορά, την πρεμιέρα δηλαδή του εξωδικαστικού μηχανισμού, είναι γεγονός. Για την κατάληξη του μέτρου και πόσο αυτό τελικά θα ανακουφίσει το χειμαζόμενο επιχειρείν μένει να αποδειχτεί στο… χειροκρότημα!
Επιμέλεια: Νίκος Τσαγκατάκης
Από το πρωί της Πέμπτης (3/8) οι ενδιαφερόμενοι πλέον μπορούν να εισέρχονται στην πλατφόρμα, η οποία είναι προσβάσιμη μέσω των ιστοσελίδων είτε της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, είτε της Γενικής Γραμματείας Πληροφορικών Συστημάτων και να υποβάλλουν αίτηση υπαγωγής στον μηχανισμό. Από τα πρώτα στοιχεία καταδεικνύεται η αναγκαιότητα του μηχανισμού καθώς μέσα στις πρώτες ώρες λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας περισσότερες από 70 επιχειρήσεις υπέβαλαν τη σχετική αίτηση. Και πώς να μην είναι έτσι, αφού το ύψος και μόνο των χρεών των επιχειρήσεων σε τράπεζες και δημόσιο τρομάζουν: 40 δισ. ευρώ προς την εφορία, 30 δισ. ευρώ σε ασφαλιστικά ταμεία και 50 δισ. ευρώ στις τράπεζες. Σύνολο; Περίπου 120 δισ. ευρώ, κάτι περισσότερο δηλαδή από το 1/3 του συνολικού δημόσιου χρέους της χώρας!
Ο μηχανισμός θα είναι σε ισχύ μέχρι τα τέλη του 2018 και έχει ως ΒΑΣΙΚΗ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ η δυνητικά επιλέξιμη επιχείρηση να έχει μία κερδοφόρο χρήση τη τελευταία τριετία.
Όπως διευκρινίζεται από την ΑΑΔΕ η ένταξη επιχειρήσεων στη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών που προβλέπει ο ν. 4469/2017 συνεπάγεται «κούρεμα» έως 95% σε επιβληθέντα πρόστιμα για φορολογικές και τελωνειακές παραβάσεις και έως 85% στους καταλογισθέντες τόκους εκπρόθεσμης καταβολής φορολογικών οφειλών και εξόφληση των οφειλών έως και σε 120 μηνιαίες δόσεις.
Οδικός χάρτης από την ΕΕΤ
Εκτός των διευκρινιστικών οδηγιών που εξέδωσε η ΑΑΔΕ, αντίστοιχο «οδικό χάρτη» έχουν εκπονήσει και η Ελληνική Ένωση Τραπεζών σε μία προσπάθεια να γίνει πιο εύληπτο και ξεκάθαρο το νέο παράθυρο ευκαιρίας που δίνεται στις χρεωμένες μεν αλλά με σοβαρές πιθανότητες επιβίωσης επιχειρήσεις. Υπό μορφή ερωταπαντήσεων η ΕΕΤ διευκρινίζει βασικά στοιχεία της διαδικασίας καθώς και τις προϋποθέσεις υπαγωγής στον μηχανισμό που προβλέπει ο Ν. 4469/2017 (ΦΕΚ Α 62/3.5.2017), Αναλυτικά:
1] Τι είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων;
Ρυθμίζεται για πρώτη φορά το σύνολο των χρηματικών υποχρεώσεων βιώσιμων επιχειρήσεων, μέσω της κατάρτισης συμφωνίας ρύθμισης οφειλών με την πλειοψηφία των πιστωτών τους (στους οποίους περιλαμβάνονται τόσο οι ιδιώτες πιστωτές, όσο και ο δημόσιος τομέας, δηλ. το Ελληνικό Δημόσιο, οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και τα λοιπά Ν.Π.Δ.Δ.).
2] Ποια πρόσωπα μπορούν να υπαχθούν στη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού;
Δυνατότητα να υποβάλλουν αίτηση υπαγωγής έχουν:
# Τα νομικά πρόσωπα που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, εφόσον διαθέτουν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα (ενδεικτικά Α.Ε., Ε.Π.Ε., Ο.Ε., Ε.Ε. και Ι.Κ.Ε.)
# Τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν εμπορική δραστηριότητα και διαθέτουν πτωχευτική ικανότητα.
3] Ποιες είναι οι προϋποθέσεις υπαγωγής στο νόμο;
Απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή αίτησης είναι ο οφειλέτης σε τουλάχιστον μία από τις τελευταίες 3 χρήσεις πριν την υποβολή της αίτησης να έχει:
# Θετικό καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων, στην περίπτωση που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα,
# Θετικά αποτελέσματα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων ή καθαρή θετική θέση (equity), στην περίπτωση που τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα.
Περαιτέρω, για να υπαχθούν στη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού, τα παραπάνω πρόσωπα θα πρέπει κατά την 31η Δεκεμβρίου 2016 να συγκεντρώνουν μία τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
# Να είχαν οφειλή προς χρηματοδοτικό φορέα από δάνειο ή πίστωση σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών ή οφειλή που ρυθμίστηκε μετά την 1η Ιουλίου 2016. Ως «χρηματοδοτικός φορέας» θεωρούνται: τα πιστωτικά ιδρύματα, περιλαμβανομένων εκείνων που βρίσκονται υπό ειδική εκκαθάριση, οι εταιρείες Leasing, Factoring, παροχής πιστώσεων, καθώς και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις του άρθρου 1 του ν. 4354/2015, εφόσον τελούν υπό την εποπτεία της ΤτΕ ή του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού.
ή
# Να είχαν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση ή προς Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης ή προς άλλο Ν.Π.Δ.Δ. (περιλαμβανομένων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης).
ή
# Να είχε βεβαιωθεί η μη πληρωμή επιταγών λόγω μη επαρκούς υπολοίπου κατά το άρθρο 40 του ν. 5960/1933.
ή
# Να είχαν εκδοθεί διαταγές πληρωμής ή δικαστικές αποφάσεις λόγω ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων.
Περαιτέρω, για να υπαχθεί μια επιχείρηση στο νόμο θα πρέπει οι συνολικές προς ρύθμιση οφειλές να υπερβαίνουν το ποσό των €20.000.
4] Ποιες προϋποθέσεις θέτει ο νόμος για τη βιωσιμότητα της επιχείρησης;
Η εξασφάλιση της βιωσιμότητας του οφειλέτη αποτελεί προϋπόθεση για την υπαγωγή στο νόμο και την επίτευξη συμφωνίας ρύθμισης. Κατ’ ακολουθία, τα στοιχεία που αποδεικνύουν τη βιωσιμότητα πρέπει να υποβάλλονται από τον οφειλέτη με την αίτησή του και την περιλαμβανόμενη σε αυτή πρόταση ρύθμισης των οφειλών του.
Κατά τα λοιπά, η βιωσιμότητα της επιχείρησης του οφειλέτη θα ελεγχθεί από τους πιστωτές, οι οποίοι, εφόσον συγκεντρώνουν το 1/3 του συνόλου των απαιτήσεων, μπορούν να αναθέσουν τον έλεγχο σε εμπειρογνώμονα. Στην περίπτωση που η αιτούσα επιχείρηση έχει συνολικές οφειλές άνω των €2.000.000 ή κύκλο εργασιών, κατά την προηγούμενη της υποβολής της αίτησης χρήση, άνω των €2.500.000, ο διορισμός εμπειρογνώμονα είναι υποχρεωτικός.
5] Ποιοι δικαιούνται να εκκινήσουν τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών;
# Ο οφειλέτης, με την υποβολή αίτησης στην πλατφόρμα της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.
# Το ελληνικό Δημόσιο, οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης ή άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, περιλαμβανομένων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς και οι χρηματοδοτικοί φορείς μπορούν επίσης να εκκινήσουν τη διαδικασία ως πιστωτές.
6] Μπορεί να υποβληθεί δεύτερη αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού από την ίδια επιχείρηση;
Όχι. Η αίτηση υποβάλλεται άπαξ και η υποβολή δεύτερης αίτησης από τον ίδιο οφειλέτη αποκλείεται. Επίσης, αποκλείεται η υποβολή δεύτερης αίτησης αν η διαδικασία κηρυχθεί άκαρπη για οποιοδήποτε λόγο, π.χ. επειδή ο οφειλέτης δεν ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του συντονιστή για τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου, όταν δεν έχει προσκομιστεί εξαρχής το σύνολο των δικαιολογητικών.
7] Μπορεί να υποβληθεί αίτηση αν έχει τελεστεί ποινικό αδίκημα από τον οφειλέτη ή το νόμιμο εκπρόσωπο της επιχείρησης;
ΟΧΙ, αν ο οφειλέτης έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για:
# Φοροδιαφυγή, πλην των περιπτώσεων μη απόδοσης φόρου προστιθέμενης αξίας, φόρου κύκλου εργασιών, φόρου ασφαλίστρων, παρακρατούμενων φόρων, τελών ή εισφορών ή φόρου πλοίων.
# Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, υπεξαίρεση, εκβίαση, πλαστογραφία, δωροδοκία, δωροληψία, λαθρεμπορία, καταδολίευση δανειστών, χρεοκοπία ή απάτη.
Αν ο οφειλέτης είναι εταιρεία ή νομικό πρόσωπο, τα ανωτέρω αδικήματα αρκεί να έχουν τελεστεί από το νόμιμο εκπρόσωπο, λ.χ. τον διευθύνοντα σύμβουλο, τον διαχειριστή και γενικά από κάθε πρόσωπο που είναι εντεταλμένο στη διαχείριση των υποθέσεων του νομικού προσώπου από το καταστατικό, το νόμο ή από δικαστική απόφαση. Στην περίπτωση αυτή, η ποινική καταδίκη πρέπει να αφορά σε αξιόποινη πράξη που συνδέεται με την επιχειρηματική δραστηριότητα του νομικού προσώπου, το οποίο ζητεί την ένταξή του στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών.
8] Είναι υποχρεωτικό να συμμετάσχει στη διαδικασία ένας ελάχιστος αριθμός πιστωτών;
Για να προχωρήσει η διαδικασία της εξωδικαστικής ρύθμισης, ο Νόμος θέτει ως προϋπόθεση ένα ελάχιστο ποσοστό απαρτίας πιστωτών, το οποίο ανέρχεται σε 50% των συνολικών απαιτήσεων έναντι της επιχείρησης (βλ. άρθρα 1 παρ. 2 περ. στ΄ και 8 παρ. 3 Ν. 4469/2017). Αν δεν συγκεντρωθεί το απαιτούμενο ποσοστό απαρτίας των πιστωτών, η διαδικασία περατώνεται αυτόματα ως άκαρπη. Ωστόσο, αν εκδηλώσουν ενδιαφέρον συμμετοχής στη διαδικασία πιστωτές που εκπροσωπούν το 50% των απαιτήσεων της επιχείρησης, η διαδικασία προχωρά κανονικά και υπάρχει το ενδεχόμενο κατάρτισης δεσμευτικής συμφωνίας ακόμα και για τις απαιτήσεις πιστωτών που δεν συμμετείχαν στη διαδικασία. Πάντως, η δέσμευση των πιστωτών που δεν συμμετείχαν τελεί υπό την προϋπόθεση ότι η συμφωνία θα επικυρωθεί από το Δικαστήριο (Πολυμελές Πρωτοδικείο της έδρας του οφειλέτη), σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο Νόμο.
Για τον υπολογισμό της ως άνω απαρτίας δεν λαμβάνονται υπόψη απαιτήσεις προσώπων συνδεδεμένων με τον οφειλέτη (ενδεικτικά: σύζυγοι, συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι του δευτέρου βαθμού, ελέγχοντες μέτοχοι νομικών προσώπων) [βλ. άρθρο 1 παρ. 2 περ. ι΄ Ν. 4469/2017]. Επίσης, για τον υπολογισμό της απαρτίας δεν λαμβάνονται υπόψη οι απαιτήσεις που εξαιρούνται από τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού (λ.χ. απαιτήσεις που έχουν γεννηθεί μετά την 31.12.2016, μικροί πιστωτές, απαιτήσεις ανάκτησης κρατικών ενισχύσεων).
Ειδικά, πάντως, για τις απαιτήσεις των συνδεδεμένων προσώπων με τον οφειλέτη, διευκρινίζεται ότι αυτές δεν συμμετέχουν στην απαρτία, αλλά μπορούν να ρυθμίζονται με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών (βλ. Αιτιολογική Έκθεση του Ν. 4469/2017, σελ. 3). Για παράδειγμα τυχόν οικονομικές υποχρεώσεις της αιτούσας εταιρείας προς ελέγχοντες μετόχους (λ.χ. από οφειλόμενες αμοιβές Δ.Σ.) μπορούν να ρυθμιστούν με απόφαση της πλειοψηφίας των πιστωτών, ακόμα και αν δεν συμμετέχουν στη διαδικασία διαπραγμάτευσης.
Ποιες απαιτήσεις υπάγονται στη ρύθμιση
Στη ρύθμιση υπάγονται όλες οι χρηματικές απαιτήσεις των πιστωτών της επιχείρησης.
Ωστόσο, προβλέπονται στο Νόμο συγκεκριμένες κατηγορίες απαιτήσεων, οι οποίες εξαιρούνται από τη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού (βλ. άρθρο 2 παρ. 4, 6, 7 Ν. 4469/2017).
Συγκεκριμένα, εξαιρούνται από τη διαδικασία όλες οι απαιτήσεις που έχουν γεννηθεί μετά την 31η Δεκεμβρίου 2016. Μια απαίτηση θεωρείται ότι έχει γεννηθεί μετά την 31/12/2016, εφόσον η αιτία της (λ.χ. η κατάρτιση της σχετικής αρχικής σύμβασης) ανάγεται σε χρόνο μεταγενέστερο της παραπάνω ημερομηνίας.
Περαιτέρω, εξαιρούνται οι απαιτήσεις των λεγόμενων «μικρών πιστωτών» της επιχείρησης. Ως μικροί πιστωτές θεωρούνται οι δανειστές της επιχείρησης, με απαιτήσεις οι οποίες: (α) δεν υπερβαίνουν ατομικά για κάθε πιστωτή το ποσό των €2.000.000 και ποσοστό 1,5% του συνολικού χρέους του οφειλέτη, (β) δεν υπερβαίνουν αθροιστικά το ποσό των €20.000.000 και ποσοστό 15% του συνολικού χρέους του οφειλέτη. Όμως, αν οι απαιτήσεις των μικρών πιστωτών υπερβαίνουν αθροιστικά είτε το ποσό των 20.000.000, είτε συνολικό ποσοστό 15% του χρέους του οφειλέτη, θα συμμετάσχουν στη ρύθμιση οι πιστωτές με τις μεγαλύτερες κατά σειρά απαιτήσεις μέχρι το ως άνω όριο. Για παράδειγμα, αν σε μια επιχείρηση υπάρχουν απαιτήσεις από τρέχουσες συναλλαγές της εταιρείας (λ.χ. καθυστερούμενα μισθώματα, οφειλές λογαριασμών κοινής ωφέλειας, καθυστερούμενες αποδοχές εργαζομένων), οι οποίες δεν υπερβαίνουν αθροιστικά το ποσό των €20 εκατ. ή το 15% του συνολικού χρέους τους οφειλέτη, οι απαιτήσεις αυτές δεν θα συμμετάσχουν στη διαδικασία και δεν θα δεσμεύονται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών. Αντίθετα, αν οι παραπάνω απαιτήσεις υπερβαίνουν αθροιστικά ένα από τα παραπάνω κριτήρια (€20 εκατ. ή 15% του συνολικού χρέους), θα συμμετάσχουν κανονικά οι μεγαλύτερες κατά ποσό απαιτήσεις που υπερβαίνουν το όριο των €20.000.000 ή το ποσοστό του 15% του συνολικού χρέους της επιχείρησης.
Τέλος, δεν μπορούν να ρυθμιστούν στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού οι απαιτήσεις του ελληνικού Δημοσίου από ανάκτηση κρατικών ενισχύσεων.
Οι εξαιρούμενες απαιτήσεις πιστωτών: (α) δεν συμμετέχουν στη διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού, ούτε λαμβάνουν σχετική πρόσκληση για να συμμετάσχουν, (β) δεν συμμετέχουν στην απαρτία και πλειοψηφία που απαιτείται για την επίτευξη συμφωνίας, (γ)δεν ρυθμίζονται με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών που καταρτίζεται μεταξύ του οφειλέτη και της πλειοψηφίας των πιστωτών.
AYTOI ΔΕΝ ΜΠΑΙΝΟΥΝ ΣΤΗ ΡΥΘΜΙΣΗ
Από τη διαδικασία της εξωδικαστικής ρύθμισης εξαιρούνται ρητά οι ελεύθεροι επαγγελματίες και γενικά κάθε πρόσωπο που δεν διαθέτει πτωχευτική ικανότητα. Ενδεικτικά, δεν μπορούν να υποβάλλουν αίτηση υπαγωγής οι οικονομολόγοι, αναλυτές, προγραμματιστές, σύμβουλοι επιχειρήσεων, λογιστές, φοροτεχνικοί, γιατροί, οδοντίατροι, φυσιοθεραπευτές, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, δικαστικοί επιμελητές, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, ερευνητές, αναλογιστές, χημικοί, γεωπόνοι, σχεδιαστές, δημοσιογράφοι, συγγραφείς, διερμηνείς, καθηγητές ή δάσκαλοι, καλλιτέχνες ή ηθοποιοί, σκηνοθέτες και διακοσμητές.